หลังคลอด หลายครอบครัวมีทั้งสูติบัตร ใบเสร็จ และเอกสารธนาคารอยู่เต็มมือ แต่ยังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มยื่นตรงไหน สิทธิค่าคลอดบุตรของประกันสังคมไม่ได้ดูเพียงว่าคุณแม่ทำงานอยู่หรือไม่ ต้องเช็กมาตราผู้ประกันตน จำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบ และชื่อบิดามารดาในสูติบัตรให้ตรงกันก่อน
- ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 ใช้สิทธิค่าคลอดบุตรได้ เมื่อส่งเงินสมทบอย่างน้อย 5 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนเดือนคลอด
- ค่าคลอดเป็นเงินเหมาจ่าย 15,000 บาทต่อการคลอดหนึ่งครั้ง
- สามีและภรรยาที่เป็นผู้ประกันตนทั้งคู่ ต้องเลือกใช้สิทธิฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสำหรับการคลอดครั้งเดียวกัน
- ผู้ประกันตนมาตรา 40 ไม่มีสิทธิค่าคลอดบุตรในส่วนนี้
ใครมีสิทธิค่าคลอดบุตรประกันสังคม
สิทธินี้ครอบคลุมผู้ประกันตนมาตรา 33 และมาตรา 39 ที่ส่งเงินสมทบครบอย่างน้อย 5 เดือนภายในช่วง 15 เดือนก่อนเดือนที่คลอด เดือนที่ส่งเงินไม่จำเป็นต้องเรียงติดกัน แต่ต้องอยู่ในช่วงเวลาที่กำหนด จึงควรเปิดประวัติเงินสมทบตรวจให้แน่ใจก่อนยื่น โดยเฉพาะผู้ที่เพิ่งเปลี่ยนงานหรือเปลี่ยนจากมาตรา 33 เป็นมาตรา 39
ผู้ยื่นอาจเป็นผู้ประกันตนหญิง หรือผู้ประกันตนชายที่ใช้สิทธิจากการคลอดของภรรยาหรือหญิงที่อยู่กินฉันสามีภริยาโดยเปิดเผยตามเงื่อนไขของประกันสังคม หากทั้งสองฝ่ายเป็นผู้ประกันตน จะเบิกซ้ำสำหรับบุตรคนเดียวกันไม่ได้ ต้องตกลงว่าจะใช้สิทธิของใครก่อนจัดเอกสาร
การคลอดไม่จำเป็นต้องเกิดที่โรงพยาบาลตามสิทธิรักษาพยาบาล เพราะค่าคลอดจ่ายแบบเหมาจ่าย แต่ยอดที่โรงพยาบาลเรียกเก็บจริงอาจสูงหรือต่ำกว่าเงินที่ได้รับ ครอบครัวจึงควรถามค่าใช้จ่ายจากสถานพยาบาลแยกต่างหาก
ค่าคลอดบุตรประกันสังคมเบิกอะไรได้บ้าง
1. ค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 บาท
สำนักงานประกันสังคมจ่าย 15,000 บาทต่อการคลอดหนึ่งครั้ง เงินก้อนนี้เป็นแบบเหมาจ่าย ไม่ได้คำนวณคืนตามยอดในใบเสร็จค่าห้องหรือค่าทำคลอด และไม่จำกัดว่าต้องคลอดธรรมชาติหรือผ่าคลอด เมื่อมีลูกแฝดก็ยังนับเป็นการคลอดหนึ่งครั้ง ไม่ใช่จ่ายแยกตามจำนวนทารก
2. ค่าตรวจและฝากครรภ์ รวมไม่เกิน 1,500 บาท
ค่าฝากครรภ์เบิกตามที่จ่ายจริงภายในวงเงินของแต่ละช่วงอายุครรภ์ ได้แก่ ไม่เกิน 12 สัปดาห์ 500 บาท, มากกว่า 12-20 สัปดาห์ 300 บาท, มากกว่า 20-28 สัปดาห์ 300 บาท, มากกว่า 28-32 สัปดาห์ 200 บาท และมากกว่า 32-40 สัปดาห์ขึ้นไป 200 บาท ควรเก็บใบเสร็จพร้อมหลักฐานที่ระบุวันที่ตรวจและอายุครรภ์ไว้ตั้งแต่ครั้งแรก
3. เงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตร
ส่วนนี้เป็นสิทธิของผู้ประกันตนหญิงมาตรา 33 โดยจ่ายในอัตรา 50% ของค่าจ้างเฉลี่ยเป็นเวลา 90 วัน และใช้ได้ไม่เกิน 2 ครั้งตลอดช่วงที่เป็นผู้ประกันตน อย่าสับสนกับวันลาคลอดตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน ซึ่งเป็นสิทธิระหว่างลูกจ้างกับนายจ้างและใช้หลักเกณฑ์คนละส่วน
เอกสารที่ใช้ยื่นค่าคลอดบุตร
เอกสารจริงอาจต่างกันเล็กน้อยตามผู้ยื่นและข้อเท็จจริงของครอบครัว รายการต่อไปนี้ใช้เป็นเช็กลิสต์ก่อนเข้าสู่ระบบหรือเดินทางไปสำนักงาน
- ผู้ประกันตนหญิง: สูติบัตรตัวจริงพร้อมสำเนา และข้อมูลรับเงิน เช่น สำเนาหน้าสมุดบัญชีออมทรัพย์ที่มีชื่อผู้ยื่น หรือพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขประจำตัวประชาชน
- ผู้ประกันตนชาย: สูติบัตรตัวจริงพร้อมสำเนา สำเนาทะเบียนสมรส หรือหนังสือรับรองกรณีไม่ได้จดทะเบียนสมรส พร้อมข้อมูลบัญชีรับเงิน
- กรณีขอค่าฝากครรภ์: ใบเสร็จรับเงิน ใบรับรองแพทย์หรือสำเนาสมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็กที่เห็นวันที่ตรวจและอายุครรภ์ รวมถึงเอกสารความสัมพันธ์ตามกรณี
- เอกสารทั่วไป: บัตรประชาชนสำหรับยืนยันตัวตน และแบบคำขอรับประโยชน์ทดแทน สปส. 2-01 หากยื่นผ่านช่องทางที่ต้องใช้แบบฟอร์ม
ถ้าคลอดบุตรแฝด ให้เตรียมสูติบัตรของเด็กทุกคน หากเคยเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล ควรแนบหลักฐานการเปลี่ยนชื่อด้วย ชื่อของผู้ประกันตนในเอกสารควรตรงกับข้อมูลในระบบและสูติบัตร
ยื่นอย่างไร: ออนไลน์หรือสำนักงานประกันสังคม
- เช็กประวัติเงินสมทบ ให้ครบเกณฑ์ 5 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนเดือนคลอด
- เลือกผู้ใช้สิทธิ หากทั้งพ่อและแม่เป็นผู้ประกันตน อย่ายื่นซ้ำทั้งสองฝ่าย
- สแกนเอกสารให้ชัด เห็นชื่อ เลขที่เอกสาร และรายละเอียดที่จำเป็นครบ ไม่ตัดขอบ
- ยื่นผ่าน e-Self Service เลือกเมนูขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีคลอดบุตร กรอกข้อมูลและแนบเอกสารตามที่ระบบขอ หรือยื่นกับสำนักงานประกันสังคมที่สะดวก
- เก็บเลขอ้างอิงและติดตามสถานะ หากเจ้าหน้าที่ขอเอกสารเพิ่ม ให้ส่งผ่านช่องทางที่ยืนยันว่าเป็นของสำนักงานประกันสังคม
ไปยังระบบ e-Self Service สำนักงานประกันสังคม ↗
จุดที่ทำให้เรื่องสะดุดบ่อย
ปัญหาที่พบได้บ่อยคือชื่อในสูติบัตรไม่ตรงกับข้อมูลผู้ประกันตน ใช้บัญชีของบุคคลอื่น ภาพเอกสารไม่ครบหน้า หรือเลือกใช้สิทธิซ้ำระหว่างสามีกับภรรยา อีกกรณีคือเข้าใจว่าเงินค่าคลอด 15,000 บาทรวมกับเงินสงเคราะห์การหยุดงานเสมอ ทั้งที่เงินสองส่วนมีคุณสมบัติผู้รับต่างกัน
สำนักงานประกันสังคมอาจขอหลักฐานเพิ่มเมื่อข้อมูลยังไม่พอพิจารณา จึงไม่ควรกำหนดวันเงินเข้าแบบตายตัว หากสถานะค้าง ให้จดเลขอ้างอิง วันยื่น และข้อความที่ปรากฏในระบบก่อนโทร 1506 จะช่วยให้เจ้าหน้าที่ตรวจเรื่องได้ตรงจุดกว่าเริ่มยื่นใหม่ซ้ำ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ประกันตนมาตรา 39 เบิกค่าคลอดได้ไหม
เบิกค่าคลอดเหมาจ่ายและค่าฝากครรภ์ได้เมื่อส่งเงินสมทบครบเงื่อนไข แต่เงินสงเคราะห์การหยุดงาน 50% เป็นสิทธิของผู้ประกันตนหญิงมาตรา 33
สามีเป็นผู้ประกันตน แต่ภรรยาไม่ได้เป็นผู้ประกันตน ใช้สิทธิได้หรือไม่
ใช้ได้เมื่อผู้ประกันตนชายผ่านเกณฑ์เงินสมทบและมีเอกสารแสดงความสัมพันธ์ตามที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด โดยชื่อบิดาและมารดาในสูติบัตรต้องสอดคล้องกับเอกสารที่ยื่น
ไม่มีสมุดบัญชี ใช้พร้อมเพย์ได้ไหม
รายการเอกสารของสำนักงานประกันสังคมระบุทางเลือกพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขประจำตัวประชาชนได้ ควรตรวจว่าบัญชียังใช้งานอยู่และเป็นของผู้ยื่นสิทธิเอง
ตัวเลขและขั้นตอนอาจเปลี่ยนเมื่อมีประกาศใหม่ ก่อนยื่นจริงให้ตรวจข้อความในระบบ e-Self Service หรือสอบถามสำนักงานประกันสังคม 1506 โดยไม่ส่งเอกสารส่วนตัวให้ GovRights